Makâmlar ve Terkîbler

Ön Kapak
Emrah Hatipoğlu, 23 Ağu 2019 - 1146 sayfa

Makām veya terkîb öğretimindeki anlayış, dönemlere göre farklılık göstermekte, sınıflandırma ve tarifler de bu farklılığın bir neticesi olarak değişiklikler arz etmektedir. XVIII. asırdan itibaren öncesine göre farklı bir nazarî oluşumun içinde bulunan Türk mūsikîsi, XX. asra kadar bu anlayışını sürdürmüştür. Perde ve seyrin ön planda tutulduğu bir ifade tarzına sahip olan nazarî oluşum, XX. asır ile son bulmuş, Rauf Yekta Bey ile bilhassa batı notasının da yayılmasıyla bazı batı ifade tarzları nazariyât diline girmiş ve en sonunda Arel-Ezgi-Uzdilek adı verilen ve genel olarak batı nazariyesi üzerinden ifadelere yer verilen bir akım, eğitim-öğretimde kendini göstermiştir. Batı nazarî anlayışına sahip olan bu düşünce; dizi, dörtlü, beşli yapılar ve yeni terimler ile tariflerde kendini göstermeye başlamıştır. Elbette bir konunun rahat anlaşılabilmesi için izlenen her yol doğru sayılmalıdır. Fakat gelenekten neredeyse tamamen kopuk olan bu yeni zihniyet; bazı artılarının yanında büyük eksikliklerle makām ve terkîblerin asıl yapılarının dışına çıkmasına sebep olmuştur.

Bugün geleneğe bağlı kalanlar ile yeni tarzda anlatımı tercih edenler arasında anlaşmazlıklar ortaya çıkabilmektedir. Bunun sebebi; eski sistem ile yeni sistem arasında önemli farkların olması ve bazı ifade tarzlarında anlam kargaşasının meydana gelmesidir. Burada dikkat edilmesi gereken husus; tercih edilen anlatım tarzının bir makāmın veya terkîbin özünü ifade etmede yeterli olup olmadığıdır.

Hazırladığımız kitap; makām ve terkîb hakkında inceleme ve araştırma içermektedir. Ele alınacak her makām ve terkîbin tarihi süreç içerisinde bestelerde nasıl uygulandığını örneklerle gösteren, nazariye kitaplarında nasıl tarif edildiğini alıntılarla özetleyen, yorum ve karşılaştırmalarla farklı bakış açıları sağlamayı gaye edinen bir çalışmadır.

Kitabımız ilk olarak “e-kitap” biçiminde yayımlanmaktadır. Bunun en önemli sebebi, özellikle örnek eser güncellemelerini anında okurlara ulaştırabilmektir. Belli bir süre sonra matbu olarak sunulacaktır. Meraklılara yararlı olması dileğiyle

 

Doç. Dr. Emrah HATİPOĞLU

 

Kullanıcılar ne diyor? - Eleştiri yazın

Her zamanki yerlerde hiçbir eleştiri bulamadık.

İçindekiler

BAŞLAMADAN ÖNCE
25
RAST
92
NEVĀ BİRİNCİ NEVÎ
103
HÜSEYNÎ
117
SEGÂH
129
IRĀK
144
AŞÎRĀN
155
ÇARGÂH BİRİNCİ NEVÎ VE MĀHŪRI SAGÎR
158
RĀHATÜLERVĀH VEYA HİCĀZIRĀK RĀHATÜLERVĀHI NECDÎ RĀHATÜLERVĀHI BERKA HORĀSĀNEK VEYA NECDİ HORĀSĀNÎ
650
HİSĀR
661
HİSĀRKÜRDÎ VE ŞEHNĀZKÜRDÎ
671
VECHİ ŞEHNĀZ VEYA HİSĀR VECHİ ŞEHNĀZ
673
BENDİ HİSĀR
677
ARABĀN BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ VE KARCIĞAR
679
BAYĀTÎARABĀN
696
ZEVK U TARĀB ŞEVKİ CEDÎD veya ARABĀNKÜRDÎ
704

DÜGÂHI KADÎM VEYA UŞŞĀK
164
ACEM
177
KÜRDÎ
186
HİCĀZ
194
ZENGÛLE
207
NİKRÎZ VEYA TÜRKÎ HİCĀZ
213
NİHĀVENDİ KEBÎR VE NİHĀVEND
224
BŪSELİK
241
SŪZİ DİLÂRĀ
251
NİŞĀBŪR
259
SABĀ
267
PENCGÂHI ASL
280
REHĀVÎ BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ VEYA RĀHEVÎ
285
MĀHŪRI KEBÎR VE DİLÂRĀ
296
ZĀVİL
310
NEVĀ İKİNCİ NEVÎ VEYA FERĀHZĀR
318
GERDĀNİYYE
323
TĀHİRİ SAGÎR VE TĀHİRİ KEBÎR
337
BABA TĀHİR
348
NECDİ HÜSEYNÎ
354
MUHAYYER BİRİNCİ ve ikinci NEVÎ
358
DİLNİŞİN
372
GÜLİZĀR
377
DİLKEŞHĀVERĀN
387
HÜSEYNÎAŞÎRĀN VEYA VECHİ HÜSEYNÎ
393
DİLKEŞÎDE
400
SEGÂHMĀYE VE DÜGÂHMĀYE
405
SĀZKÂR VE RASTMĀYE
416
MĀYEİ ATÎK RĀMİŞİ CAN SEGÂHMĀYE GÜLZĀR RĀSTMĀYE ve MECLİSEFRŪZ VEYA IRĀKMĀYE
428
MEŞKÛYE SEGÂHAŞÎRĀN VEYA SEGÂHI ACEM VE AŞÎRĀNMĀYE VEYA MĀYEAŞÎRĀN
433
EVC
436
HİSĀRI KADÎM
447
HİSĀREK VEYA EVCHŪZÎ EVCUŞŞĀK
451
BESTEİ HİSĀR
456
HŪZÎ
458
BAYĀTÎ BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ VEYA MÜSTEĀRI RŪMÎ
466
ISFAHĀN İKİNCİ NEVÎ VE ISFAHĀNEKİ CEDÎD
484
BESTEISFAHĀN VEYA HORĀSĀNEK
499
SULTĀNÎ IRĀK
504
SULTĀNÎ ISFAHĀN
511
ISFAHĀN BİRİNCİ NEVÎ VE ISFAHĀNEK BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ
512
MÜSTEĀR
521
RŪYİ IRĀK VEYA MUHĀLİFEK IRĀK
533
YEGÂH VEYA LÂLERŪH
539
NÜHÜFT veya NEVĀAŞÎRĀN
550
RĀHATFEZĀ BİRİNCİ NEVÎ
561
NEVRŪZI ACEM VE NEVRŪZI SULTĀNÎ
564
ACEM YEGÂHI VEYA ACEMLİ YEGÂH
567
NİHĀVENDİ CEDÎD VE EVCNİHĀVEND
570
NEVĀKÜRDÎ GERDĀNİYYEKÜRDÎ HÜSEYNÎKÜRDÎ MUHAYYERKÜRDÎ BİRİNCİ NEVÎ VE ACEMKÜRDÎ
573
KÜRDÎAŞÎRĀN VEYA AŞÎRĀNKÜRDÎ
589
HİCĀZI RŪMÎ
591
EVCHORĀSĀN EVCHİCĀZ
594
MUHAYYERHİCĀZ
597
UZZÂL
599
NÜHÜFTİ KADÎM VE MUHĀLİFEK
608
HÜMĀYŪN VE NİYĀZ HİCĀZISFAHĀN
612
ŞEHNĀZ
623
HİCĀZEYN VE AŞÎRĀNEK
635
ŞEREFİ HAMÎDÎ VEYA ŞEREFNÜMĀ
640
HİCĀZI MUHÂLİF RĀHATFEZĀ İKİNCİ NEVÎ veya HİCĀZAŞÎRĀN
645
HÜZZĀM VEYA HÜZZĀMI RŪMÎ VE HÜZZĀMI KADÎM
711
NĀZENÎN RŪHEFZĀ HÜZZĀMAŞÎRĀN VE SULTĀNÎ HÜZZĀM
727
SŪZNÂK
731
ŞEVKİ DİL BİRİNCİ ve İKİNCİ NEVÎ
737
ZENGÜLELİ SŪZNÂK VE SEBZENDERİ SEBZİ CEDÎD
741
HİCĀZKÂR
748
NİHĀVENDİ RŪMÎ NİHĀVENDİ SAGÎR BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ NİHĀVENDİ SAGÎREK NİHĀVENDİNEK VE SÜNBÜLENİHĀVEND
759
MĀVERĀÜNNEHR BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ
768
NEVESER
773
ŞEDDİ ARABĀN
779
DİLKÜŞĀ
786
TARZI CİHĀN
789
ANBEREFŞĀN
792
SULTĀNÎ SEGÂH
796
HÜZZĀMI CEDÎD
799
ACEMAŞÎRĀN BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ
802
FERĀHFEZĀ
811
SULTĀNÎ YEGÂH
819
TARZI CEDÎD
826
BŪSELİKAŞÎRĀN VEYA HŪZÎBŪSELİK
831
BÜZÜRG
841
DEŞTİ ERCĀN DEŞTİ ERJEN DEŞTİ ERCEN
851
BAYĀTÎBŪSELİK VE BAYĀTÎARABĀNBŪSELİK
853
MĀHŪRI KEBÎRİ KADÎM VE MĀHŪREK birinci ve İKİNCİ NEVÎ
856
ACEMBŪSELİK EVCBŪSELİK NEVĀBŪSELİK TĀHÎRBŪSELİK MUHAYYERBŪSELİK GERDĀNİYEBŪSELİK VE MĀHŪRBŪSELİK
870
HİCĀZBŪSELİK ŞEHNĀZBŪSELİK VE HİSĀRBŪSELİK
891
SŪZİ DİL
903
MĀHŪRAŞÎRĀN
916
GONCAİ RANÂ VE DİLÂVÎZ NİŞĀBŪRAŞÎRĀN
918
PENCGÂHI ZĀÎD GÜLRŪH DİLDĀR VE NĀZ
922
PESENDÎDE
935
NİŞĀBŪREK
942
FERĀHNÂK
951
REVNÂKNÜMĀ
961
EVCĀRĀ
967
MUHĀLİFEK SEGÂH
978
SABĀUŞŞĀK
980
ÇARGÂH İKİNCİ NEVÎ
983
KŪÇEK VE VECDİ HÜSEYNÎ
987
BESTENİGÂR
995
ESKİ VE YENİ SİPİHR
1003
CANFEZĀ VEYA SABĀAŞÎRĀN
1012
SABĀZEMZEME VEYA ZEMZEME BAYZANKÜRDÎ KÛÇEKZEMZEME HİCĀZZEMZEME VE ISFAHĀNZEMZEME
1017
AŞÎRĀNZEMZEME
1024
SABĀYI MUHARRİK
1027
SÜNBÜLE SÜNBÜLEİ KADÎM SAFĀ MUHAYYERSÜNBÜLE ve MUHAYYERKÜRDÎ İKİNCİ NEVÎ
1029
SEBZENDERİ SEBZİ KADÎM
1045
SABĀBŪSELİK
1051
ŞEVK U TARĀB BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ
1056
ŞÎVENÜMĀ
1064
DÜGÂH
1068
ŞEVKEFZĀ
1079
TARZI NEVÎN BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ
1089
ARAZBĀR
1095
VECHİ ARAZBĀR
1104
ARAZBĀRZEMZEME VE ARAZBĀRBŪSELİK
1110
ŞEVKĀVER
1114
KÜRDÎLİ HİCĀZKÂR
1119
DİĞER TERKÎBLER
1127
KAYNAKÇA
1141
MAKĀM VE TERKÎB DİZİNİ
1143

Diğer baskılar - Tümünü görüntüle

Sık kullanılan terimler ve kelime öbekleri

Yazar hakkında (2019)

Merhum Ahmet Hatipoğlu'nun oğludur. 1975 yılında Ankara'da doğdu. Konya Selçuk Üniversitesi Devlet Konservatuvarı, Türk Sanat Müziği Anasanat Dalı; Lisans, Türk Sanat Müziği Bilim Dalı; Yüksek Lisans, Ankara Üniversitesi İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türk Din Musikisi Doktora programını bitirdi. 2000-2011 yılları arasında Selçuk Üniversitesi Devlet Konservatuvarında Öğretim Görevlisi, 2011-2017 yılları arasında ise Gazi Üniversitesi Türk Müziği Devlet Konservatuvarında Öğretim Üyesi olarak çalıştı. Halen Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi, Müzik Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi, Müzik Teorisi bölümünde Öğretim Üyesi olarak görevine devam etmektedir.

Kaynakça bilgileri