Makâmlar ve Terkîbler - MGÜ: Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi İçin Yeni Sisteme Göre Hazırlanmıştır.

Ön Kapak
Emrah Hatipoğlu, 23 Ağu 2019 - 1143 sayfa

Makām veya terkîb öğretimindeki anlayış, dönemlere göre farklılık göstermekte, sınıflandırma ve tarifler de bu farklılığın bir neticesi olarak değişiklikler arz etmektedir. XVIII. asırdan itibaren öncesine göre farklı bir nazarî oluşumun içinde bulunan Türk mūsikîsi, XX. asra kadar bu anlayışını sürdürmüştür. Perde ve seyrin ön planda tutulduğu bir ifade tarzına sahip olan nazarî oluşum, XX. asır ile son bulmuş, Rauf Yekta Bey ile bilhassa batı notasının da yayılmasıyla bazı batı ifade tarzları nazariyât diline girmiş ve en sonunda Arel-Ezgi-Uzdilek adı verilen ve genel olarak batı nazariyesi üzerinden ifadelere yer verilen bir akım, eğitim-öğretimde kendini göstermiştir. Batı nazarî anlayışına sahip olan bu düşünce; dizi, dörtlü, beşli yapılar ve yeni terimler ile tariflerde kendini göstermeye başlamıştır. Elbette bir konunun rahat anlaşılabilmesi için izlenen her yol doğru sayılmalıdır. Fakat gelenekten neredeyse tamamen kopuk olan bu yeni zihniyet; bazı artılarının yanında büyük eksikliklerle makām ve terkîblerin asıl yapılarının dışına çıkmasına sebep olmuştur.

Bugün geleneğe bağlı kalanlar ile yeni tarzda anlatımı tercih edenler arasında anlaşmazlıklar ortaya çıkabilmektedir. Bunun sebebi; eski sistem ile yeni sistem arasında önemli farkların olması ve bazı ifade tarzlarında anlam kargaşasının meydana gelmesidir. Burada dikkat edilmesi gereken husus; tercih edilen anlatım tarzının bir makāmın veya terkîbin özünü ifade etmede yeterli olup olmadığıdır.

Hazırladığımız kitap; makām ve terkîb hakkında inceleme ve araştırma içermektedir. Ele alınacak her makām ve terkîbin tarihi süreç içerisinde bestelerde nasıl uygulandığını örneklerle gösteren, nazariye kitaplarında nasıl tarif edildiğini alıntılarla özetleyen, yorum ve karşılaştırmalarla farklı bakış açıları sağlamayı gaye edinen bir çalışmadır.

Kitap, Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi için hazırlandığından dolayı örnek eserler, Rauf Yektā Bey’in önerdiği yerlerden ve farklı tağyir işaretleriyle yazılmıştır.

Meraklılara yararlı olması dileğiyle

                                                                                             

Doç. Dr. Emrah HATİPOĞLU

 

Kullanıcılar ne diyor? - Eleştiri yazın

Her zamanki yerlerde hiçbir eleştiri bulamadık.

İçindekiler

BAŞLAMADAN ÖNCE
25
RAST
94
NEVĀ BİRİNCİ NEVÎ
105
HÜSEYNÎ
119
SEGÂH
131
IRĀK
146
AŞÎRĀN
157
ÇARGÂH BİRİNCİ NEVÎ VE MĀHŪRI SAGÎR
160
HİSĀR
661
HİSĀRKÜRDÎ VE ŞEHNĀZKÜRDÎ
671
VECHİ ŞEHNĀZ VEYA HİSĀR VECHİ ŞEHNĀZ
673
BENDİ HİSĀR
677
ARABĀN BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ VE KARCIĞAR
679
BAYĀTÎARABĀN
695
ZEVK U TARĀB ŞEVKİ CEDÎD veya ARABĀNKÜRDÎ
703
HÜZZĀM VEYA HÜZZĀMI RŪMÎ VE HÜZZĀMI KADÎM
710

DÜGÂHI KADÎM VEYA UŞŞĀK
166
ACEM
179
KÜRDÎ
188
HİCĀZ
196
ZENGÛLE
209
NİKRÎZ VEYA TÜRKÎ HİCĀZ
215
NİHĀVENDİ KEBÎR VE NİHĀVEND
226
BŪSELİK
242
SŪZİ DİLÂRĀ
252
NİŞĀBŪR
260
SABĀ
268
PENCGÂHI ASL
281
REHĀVÎ BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ VEYA RĀHEVÎ
286
MĀHŪRI KEBÎR VE DİLÂRĀ
297
ZĀVİL
311
NEVĀ İKİNCİ NEVÎ VEYA FERĀHZĀR
319
GERDĀNİYYE
324
TĀHİRİ SAGÎR VE TĀHİRİ KEBÎR
338
BABA TĀHİR
349
NECDİ HÜSEYNÎ
355
MUHAYYER BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ
359
DİLNİŞİN
372
GÜLİZĀR
377
DİLKEŞHĀVERĀN
387
HÜSEYNÎAŞÎRĀN VEYA VECHİ HÜSEYNÎ
393
DİLKEŞÎDE
400
SEGÂHMĀYE VE DÜGÂHMĀYE
405
SĀZKÂR VE RASTMĀYE
416
MĀYEİ ATÎK RĀMİŞİ CAN SEGÂHMĀYE GÜLZĀR RĀSTMĀYE ve MECLİSEFRŪZ VEYA IRĀKMĀYE
428
MEŞKÛYE SEGÂHAŞÎRĀN VEYA SEGÂHI ACEM VE AŞÎRĀNMĀYE VEYA MĀYEAŞÎRĀN
433
EVC
436
HİSĀRI KADÎM
447
HİSĀREK VEYA EVCHŪZÎ EVCUŞŞĀK
451
BESTEİ HİSĀR
456
HŪZÎ
458
BAYĀTÎ BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ VEYA MÜSTEĀRI RŪMÎ
466
ISFAHĀN İKİNCİ NEVÎ VE ISFAHĀNEKİ CEDÎD
484
BESTEISFAHĀN VEYA HORĀSĀNEK
499
SULTĀNÎ IRĀK
504
SULTĀNÎ ISFAHĀN
511
ISFAHĀN BİRİNCİ NEVÎ VE ISFAHĀNEK BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ
512
MÜSTEĀR
521
RŪYİ IRĀK VEYA MUHĀLİFEK IRĀK
533
YEGÂH VEYA LÂLERŪH
539
NÜHÜFT veya NEVĀAŞÎRĀN
550
RĀHATFEZĀ BİRİNCİ NEVÎ
561
NEVRŪZI ACEM VE NEVRŪZI SULTĀNÎ
564
ACEM YEGÂHI VEYA ACEMLİ YEGÂH
567
NİHĀVENDİ CEDÎD VE EVCNİHĀVEND
570
NEVĀKÜRDÎ GERDĀNİYYEKÜRDÎ HÜSEYNÎKÜRDÎ MUHAYYERKÜRDÎ BİRİNCİ NEVÎ VE ACEMKÜRDÎ
573
KÜRDÎAŞÎRĀN VEYA AŞÎRĀNKÜRDÎ
589
HİCĀZI RŪMÎ
591
EVCHORĀSĀN EVCHİCĀZ
594
MUHAYYERHİCĀZ
597
UZZÂL
599
NÜHÜFTİ KADÎM VE MUHĀLİFEK
608
HÜMĀYŪN VE NİYĀZ HİCĀZISFAHĀN
612
ŞEHNĀZ
623
HİCĀZEYN VE AŞÎRĀNEK
635
ŞEREFİ HAMÎDÎ VEYA ŞEREFNÜMĀ
640
HİCĀZI MUHÂLİF RĀHATFEZĀ İKİNCİ NEVÎ veya HİCĀZAŞÎRĀN
645
RĀHATÜLERVĀH VEYA HİCĀZIRĀK RĀHATÜLERVĀHI NECDÎ RĀHATÜLERVĀHI BERKA HORĀSĀNEK VEYA NECDİ HORĀSĀNÎ
650
NĀZENÎN RŪHEFZĀ HÜZZĀMAŞÎRĀN VE SULTĀNÎ HÜZZĀM
726
SŪZNÂK
730
ŞEVKİ DİL BİRİNCİ ve İKİNCİ NEVÎ
736
ZENGÜLELİ SŪZNÂK VE SEBZENDERİ SEBZİ CEDÎD
740
HİCĀZKÂR
747
NİHĀVENDİ RŪMÎ NİHĀVENDİ SAGÎR BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ NİHĀVENDİ SAGÎREK NİHĀVENDİNEK VE SÜNBÜLENİHĀVEND
758
MĀVERĀÜNNEHR BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ
767
NEVESER
772
ŞEDDİ ARABĀN
778
DİLKÜŞĀ
785
TARZI CİHĀN
788
ANBEREFŞĀN
791
SULTĀNÎ SEGÂH
795
HÜZZĀMI CEDÎD
798
ACEMAŞÎRĀN BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ
801
FERĀHFEZĀ
810
SULTĀNÎ YEGÂH
818
TARZI CEDÎD
825
BŪSELİKAŞÎRĀN VEYA HŪZÎBŪSELİK
830
BÜZÜRG
840
DEŞTİ ERCĀN DEŞTİ ERJEN DEŞTİ ERCEN
850
BAYĀTÎBŪSELİK VE BAYĀTÎARABĀNBŪSELİK
852
MĀHŪRI KEBÎRİ KADÎM VE MĀHŪREK birinci ve İKİNCİ NEVÎ
855
ACEMBŪSELİK EVCBŪSELİK NEVĀBŪSELİK TĀHÎRBŪSELİK MUHAYYERBŪSELİK GERDĀNİYEBŪSELİK VE MĀHŪRBŪSELİK
868
HİCĀZBŪSELİK ŞEHNĀZBŪSELİK VE HİSĀRBŪSELİK
889
SŪZİ DİL
901
MĀHŪRAŞÎRĀN
914
GONCAİ RANÂ VE DİLÂVÎZ NİŞĀBŪRAŞÎRĀN
916
PENCGÂHI ZĀÎD GÜLRŪH DİLDĀR VE NĀZ
920
PESENDÎDE
933
NİŞĀBŪREK
940
FERĀHNÂK
949
REVNÂKNÜMĀ
959
EVCĀRĀ
965
MUHĀLİFEK SEGÂH
976
SABĀUŞŞĀK
978
ÇARGÂH İKİNCİ NEVÎ
981
KŪÇEK VE VECDİ HÜSEYNÎ
985
BESTENİGÂR
993
ESKİ VE YENİ SİPİHR
1001
CANFEZĀ VEYA SABĀAŞÎRĀN
1010
SABĀZEMZEME VEYA ZEMZEME BAYZANKÜRDÎ KÛÇEKZEMZEME HİCĀZZEMZEME VE ISFAHĀNZEMZEME
1015
AŞÎRĀNZEMZEME
1022
SABĀYI MUHARRİK
1025
SÜNBÜLE SÜNBÜLEİ KADÎM SAFĀ MUHAYYERSÜNBÜLE ve MUHAYYERKÜRDÎ İKİNCİ NEVÎ
1027
SEBZENDERİ SEBZİ KADÎM
1043
SABĀBŪSELİK
1049
ŞEVK U TARĀB BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ
1054
ŞÎVENÜMĀ
1062
DÜGÂH
1066
ŞEVKEFZĀ
1077
TARZI NEVÎN BİRİNCİ VE İKİNCİ NEVÎ
1087
ARAZBĀR
1093
VECHİ ARAZBĀR
1102
ARAZBĀRZEMZEME VE ARAZBĀRBŪSELİK
1108
ŞEVKĀVER
1112
KÜRDÎLİ HİCĀZKÂR
1116
DİĞER TERKÎBLER
1124
KAYNAKÇA
1138
MAKĀM VE TERKÎB DİZİNİ
1140
Telif Hakkı

Diğer baskılar - Tümünü görüntüle

Sık kullanılan terimler ve kelime öbekleri

Yazar hakkında (2019)

Merhum Ahmet Hatipoğlu'nun oğludur. 1975 yılında Ankara'da doğdu. Konya Selçuk Üniversitesi Devlet Konservatuvarı, Türk Sanat Müziği Anasanat Dalı; Lisans, Türk Sanat Müziği Bilim Dalı; Yüksek Lisans, Ankara Üniversitesi İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türk Din Musikisi Doktora programını bitirdi. 2000-2011 yılları arasında Selçuk Üniversitesi Devlet Konservatuvarında Öğretim Görevlisi, 2011-2017 yılları arasında ise Gazi Üniversitesi Türk Müziği Devlet Konservatuvarında Öğretim Üyesi olarak çalıştı. Halen Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi, Müzik Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi, Müzik Teorisi bölümünde Öğretim Üyesi olarak görevine devam etmektedir.

Kaynakça bilgileri