Sayfadaki görseller
PDF
ePub

Altera personarum classis quae in Tridenlino capite excommunicatione percellitur , illa est, qua negat, valida esse matrimonia a filiis familias sine parentum consensu contracta, et parentes ea irrita aut valida efficere posse.

Uuplev hinc sentenlia damnatur; una- de facto, scilicet matrimonia a filiis familias inila sine parenlum consensu irrita esse; alia de iure, scilicet, eiusmodi matrimonia parentes irrita aut valida reddere posse. Horum alterutrum qui affirmaret excommunicalionem incurreret. Et quidera iure meritoque; impedimenta enim matrimonii conslituere non ad parentes, non ad saeculares principes, sed tantum ad Ecclesiam pertinet: cum enim matrimonium christianum rile celebralum eo ipso Sacramentum sit, Sacramenta autem subsint unice Ecclesiae polestati, nemo in ea sese inlromittere potest, aut debet. Hinc a Patribus Tridentinis etiam definitum fuittn Ecclesiaepotestate esse impedimenta ma~ trimonium dirimentia constituere, et causas matrimoniales ad iudices ecclesiasticos pertinere. Sess. XXIV. Can. i. et 12.

De hoc pariler capite praeclare disseril Leo XIII in cit. Encyclica his verbis: « Igitur cum matri» monium sit sua vi, sua natura, » sua sponte sacrum, consentaneum » est, ut regatur ac temperetur » non principum imperio, sed di» vina aucloritate Ecclesiae, quae » rerum sacrarum sola habet ma

» gisterium. Deinde considerapda » Sacramenti dignitas est, cuius ac» cessione malrimonia christiano» rum evasere longe nobilissima. » De Sacramentis autem staluere et » praecipere, ita, ex voluntate Chri» sti, sola polesl et debet Ecclesia, » ut absonum sit plane potestatis » eius vel minimam parlem ad gu» bernatores rei civilis velle esse » translatam. Poslremo magnum » pondus est, magna vis historiae, » qua luculenter docemur, potesta» lem legiferam el iudicialem, de » qua loquimur, libere constanter» que ab Ecclesia usurpari consue» visse iis etiam temporibus, quan» do principes Reipublicae consen» lientes fuisse aut conniventes in » ea inepte et stulte fingere» tur. »

Hac Iii re tamen advertendum est, Concilium Tridentinum utique illos excommunicasse qui docent malrimonia a filiis a familis contracta sine consensu parenlum nulla esse, vel ea parenles invalidare,' aut valida reddere posse; nihil autem definivisse circa potestatem quam gubernatores civiles sibi arrogarunt constituendi impedimenta malrimonitim dirimentia. Si igitur contingat, utsaecularis princeps constituat nulla essa matrimonia a filiis contracta siue,- vel contra parentum consensum, et theologus quidam afflrmet, ea nulla esse ob impedimenlum inductum a potestate civili, praesentem excommunicationem non incurreret, cum de re agnlur ab ea diversa, quam Tridenlini Palres staluere.

Neqne conuaheret excommunicalinncm latam a Tridentinis Patribus Sess. XXIV de Rcform. Matrimonii sive Cnn. IV, sive Canone XII; qnorum primo dicunt: Si quis dixerit Ecclesiam non potuisse constituere impedimenta matrimonium dirimentia, vel tn iis constituendis trrasse; a. s. In alio vero: Si quis dixerit, rausas matrimoniales non spectare ad iudices ecclesiasticos; a.s.

Etenim qui affirmat matrimonium aliquod nullum esse ob inductum a potestate civili impedimentum, doctrinam in Canonibus allalis propugnalam non negat, sed tanlum affirmat, etiam a poteslate civili posse impedimenta malrimonium dirimentia conslitui; hanc autem doctrinam Ecclesia numquam definilivo iudicio reprobavit quamvis affirmarit, eam nec veram, nec tenendam esse, uf patet eliam ex cit. Encylica Leonis XIII.

CAPUT V.

» •

De excommunicatione lata a Concilio Tridentino in raptores mulierum, eorumque complices.

Norunt Theologi omnes et Sacrorum Canonum Tractalores, non levibus quaeslionibus eiusmodi materiam locum. praebere, quanlum praesertim altinet ad extensionem raptus, quem alii presse interpretantur, alii lalioii sensu sumunt.

Ne in incertum vagemur et plurimis obvolvamur quaestionibus nos Tridentini Decreli veibis pressius adhaerebimus, ila ut lanlum pronunliare velimus, quantum lex aperte pronunliat.

Porro ila Tridentinum decretum legimus Sess. XXIV Cap. VI de Reformatione Matrimonii.

« Decernit Sancta Synodus, inter » raplorem et raptaro, quamdiu » ipsa in polestate rapioris man» serit, nullum posse consislere » matrimonium. Quod si rapta a » raptore separala, et in loco luto » el libero conslituta, illum in vi» rum habere consenserit, eam » raplor in uxorem habeat; et ni» hilominus raptor ipse ac orones » illi consilium, auxilium et favo» rem praebentes, sint ipso iure » excommunicati, ac perpeluo in» fames, omniumque dignilalum » incapaces; et si clerici fuerint, » de proprio gradu decidant. Te» neatur praeterea raplor mulierem » raptam, sive eam uxorem da» xerit, sive non duxerit, decenter » arbitrio iudicis dotare ».

Ut deprehendalur quinam raptus crimine Tridenlinam excommunicationem incurrant, in quo raptus substanlialiler consislat conslabiliendumest.

Raptus itaque personarum duplici ex fine contingit, vel criminis, ut ex. gr. explendae libidinis causa, vel matrimonii ineundi, quod nostrum est.

Primo modo Raptus est vioknta abductio virginis, vel altcrius honestae foeminae solutae vcl liga\ae, libidinis exercendae gralia de loco in locum moraliter dicersum.

Alio modo est: violenta abductio mulicris matrimonii ineundi causa; non virginis itaque aut solutae sed honesiae, lantummodo,- at cuiuslibet, etiam inhonestae, dummodo abducaltir malrimonii ineundi causa; elenim ei foemi.nae minus honeslae, imo et meretfices possunt, et aliquando omnino respuunl malrimonia cum viris sibi non bene visis contrahcre; altamen harum matrimonium sanctum est, liberlate consequenter gaudere debel, ul matrimonia contracta Cuto honeslissimis pnellis. Concitii Tridenlini patres insuper generice omnino loquontur, nullamque exceplionem innuunt. At ubi lex non distinguiU nec nos distinguere debemus.

Attamen 1. abductio illa debet esse violenta, scilicet repugnante foemina; etenim rapi sine vi non potest: et Raptus non dicitur, ubi volens pro matrimonio abducitur. C. cum causam 6 de Raploribus. Quare si puella consentiat, raplus non habetur, nec consequenter impedimentum, aut excommunicalio. Nemo enim rapit eum qui lubens volensque sequitur.

Violenlia aulem haec nedum physica est, sed moralis, si scilicet foemina, vel per preces imporlunas melui reverenliali coniunclas, non persolas preces.vel per metum gravein, vel fraude adhibila abducatur.

Primum docet Reiffenstuel /u? Can. Univ. Tom. IV, tit. 1. n. 373: ad raptum requiii aliquam violentiam, vcl phyricam... vel moralem per minas aut gravem mctum; tum honcaglia in sua Thcologia morali uiiiversa his verbis: Et potest essc moralis (violenlia) ut perpreces importunas unitas metui reocrentiali, seu pcr metum cadentem in constantem virum. Tum docent alii doctores praeclarissimi.

Altamen si precibus imporlunis nulla reverenlia aut timor conso'cielur, illae salis non erunt ad raplus crimen constituendum; elenim preces, quamvis importunae, precum indolem non egredinnlur, neque per se violentiam irnportant, imo excludunt cum indicent, ulenles precibus importunis, alia media adhibere vel nolle vel non posse. Hinc. vere - Sandiez, Pirhing, aliisque pr,aetermissis, De Iustis De dispensationibus matrimonialibus lib: II, cap. XVIII, n. 70 scribit: Nec dici raptum, quidquid alii contradicant; eo casu, quo solis importunis precibus, aut mercede . aliqua abstrahatur (foemina), nisi huiusmodi preces tales essent, ut violentiae aequiparentur.

Quod vero IVaudes adhihitae ad abducendam puellam matrimonii ineundi cnusa violenliae aequiparenlur, conslat ex senlentia, quam lulit S. Congregatio Concilii in causa matrimonii anno 1864, quam ex Tom. 1. Actorum S. Scdis excribimus el in notam coniicimus,

ul lectores inlelligant cuiusnam in- Proposito itaque dubio: An con

dolis frattdes intervenire debent *tet de nullitate matrimonii in

quae violentiae aequiparenlur (1). casu. Sacra Congregatio Goncilii,

(1) ?ag. 15. Etsi Caia nxor Titii e maritali domo legitime expulEa fuisset, conceBsum tamen eidem fuerat, nt fllii qui sub potestate Titii manserant, matrem suam invisere interdnm possent. Hac circnmstantia abusa est mater , ut filiam snam Agnetem sequenti ratione j>roderet.

Cum enim nnbilis Agnes in paterna demo dogeret in civitate A. et eonversandi cansa ad quamdam frequentatam domum interdum accederet , contigit ut vir qnidam Sempronins iam viduns amore Agnetis corriperetur. Tnm Titins adolcseentulae pater, tum ipsa adolcscentnla Agnes, Sempronii instantiis ad conciliandas nur.-tias porrectis, non semel restiterunt; donec Senipronins hanc legitimam viam sibi pracclueam praesentiens, aliam, prorsns inauditam, sibi apcriendam cnravit.

Sane (pronti ex actis ernimns) cnm Caia Agnetis mater in quadam ora maritima B. ad balnea ratione valetudinis degeret , et Titius Agnetis Pater , eodem tempOre, ratione sni officii discessisset e sua civitate A., Agnes cnm famula educatrice aliaque sorore iuniori eumdem locum B. petiit, suarnque*matrem invisit in publico diversorio babitantem. Jlansit ibidem Agnes nonnullis diebus, donec mater praetextu melioris habitationis, fictu animo, filiae suasit se eondnxisse commodiorem domnm ead*em in terra, ad quam semet paratam exhibuit dncendi Agnetem. Reapse Caia mater simnl cum praedicta educatrice duxerunt Agnetem in quamdam remotiorem domum, quani ingressae . prius Caia , deinde educatrix aliquas causas abeundi praetexentes, discesscrnnt, sola ibi relicta, velnti in propria domo, Agnete. Cum ita res se haberet, cx improviso prodiit Sempronius , qni exteriefactae tunc Agneti patefecit, eam in sua domo et potestate repcriri. Coacta fnit Agnes in ea remota Semprqnii domo manere per partem diei et intcgiam sequentcm noctem, in qua, ut ipsa deposnit, et clamavit et fugafa tentavit inntiliter.

Sequenti die, tarda licet hora, rediit edncatrix, cui Agnes promptam manifestavit voluntatem , eadem ipsa die, paternam domum redcuudi. At mater (quae ex condicto cum Sempionio agere safis apparcbat) antequam fili-Jt discederet, nna cum edncatrice exterritae adhuc pnellae snaserunt, ne domum patris repeteret, ut paternam iranj, propter ea quae acciderant decliuaret; sed potius ad aliquod puMirum diversorinm in eadem civitate A. se conferret, nt ibi opportunins deliberaretur quid post haec esset agendnm.

Itaque importunae suasioni matris et educatricis Agnes paruit, et eodem r"ie Agnes et educatrix viae sese commisernnt ut redirent in suam civitatem A. Verum cnm ad stationem quamdam devenerunt, en comparet itorum Sempronius, qni eumdem cnrrum (vagone) ingreditur ubi Agnes considebat, quae tanto horrore praesentia Sempronii percnlsa est, tantosque clamores extulit, ut currunm gubernator intervenerit , indixeritque Sempronio, ut ab eo recederet. Quod quidem deinde praestitit Sempronius, suadente altero viro C, qni eodem in cnrru considebat, qnique Sempronii partes egit.

Itaqne Agnes pervenit ad Diversorium pnblicum D in sua, civitate ex snasione viri 0, nec non edncatricis quae particeps erat consiliorum Sempconii.

Haec porro sunt adiuncta quae in hoc diversorio contigerunt. Cnbiculum assignatnm fuit Agneti, studio .educatricis, ad quod nonnisi per ipsius educatricis cubiculum, dabatur accessus; et fenestras habebat qnae non viam pnblicam, sed

causa discussa die 25 Iunii 18(54, 2. Imo perinde esse videturra

censuit matrimonium esse irrilum, pere puellam e propria domo, ac

respondendoad propositum dubium fraudibus eam circumvenire ne ad

aflirmative; quae sententia fuit ite- suam redeat domum, posteaquam

rum confirraata die 27 Augusti libere exiverit.

eiusdem anni. 3. Neque interest si puella his

Ex qua sententia cl. Avanzini fraudibus consentiat. (1) Gonsensus

sequentia deduxit eorollaria. enim fraudibus exlortus, apertae

i. Perinde esse rapere vi puel- violentiae aequiparatur.

lam e propria domo, ac dolo eam Manifeslum autem esse putamus

circumvenire ut in manus medi- eliam ex iis quae supra disputavi

tanlis rapinam insCia deveniat. mus, idem esse, seu raptum con

atrinin tantuinraodo introrsum respiciebant. Quare nullns exeundi aditus puellae patebat sine educatricis venia, quae tam cante tamque arcte eam cnstodiebat, ut qnoties domo exiret, toties cubicnlum clavibus obseraret et firmaret.

Jlansit Agnes tres hebdomadas eo in diversorio, quo tempore bis exiit constanter tamen ab edncatrice concomitata, primo cum ad Confessarium accessit, secundo ad qnemdam Advocatnm consnlendum. Hic tamen secundns ezitus flrmiter ab edncatrice Agneti probibebatur. Quare ita altercare et clamare coepernnt, nt diversorii famuli adfuerint, qnorum auxilio Agnes egredi potuit. Adiit autem Inris consnltum non procul a diversorio commorantem (comitante educatrice) eidemque conditionem suani aperuit, ac expostnlavit qnid sibi agendum esse putaret. Inris ille consultus, nullnm alind huic malo superesse respondit reraedium, praeter matrimonium , et ad Titinm Agnetis patrem epistolinin misit, qno rerum eventu narrato, matrimonium necessarinm esse concludebat. Titius indignatns, nnmquam ad flliam accessit, neque ab ea aspici deinde passns est; tamen re perpensa ex se, et ex aliorum consilio, licet irivitus in flliae matrimoninm cum Sempronio consensit, et quidem cx ea ratione , quia videbatnr actum esse de flliae suae fortnna. Fama enim de buc facto late diffusa erat, et opera ipsius Sempronii, uti asserebatur, publicae ephemerides facti notitiam evulgarunt.

Manens itaque Agnes in eo pnblico Diversorio, ex qno bis tantum exierat, snb praedominio edncatricis, ex cura et mandato Sempronii, et animadvertens sibi tantnmmodo, manere electionem inter monasterinm et matrimonium cnm Sempronio, hoc tandem praetulit, qnia religiosa vocatioue se carere sentiebat.

Quare omnibus paratis, tandem exiit Agnes ad matrimonium celebrandum, quod ita initum fuit, ipso testante parocho, nt non nnptiae sed potius fnnus peragi videretnr. Agnes tristis externa consensns signa praestitit, eiusque pater qui flliam snam in hoc etiam actn neqne aspicere dignatns est, pene stupens actum ipsum, more illius regionis, obsignavit.

At post qnatuor plus minns annos, Agnes monasterium ingressaest; Sempronius divortium postnlaverit et ubtinuerit; Agnes vero coram curia Ecclesiastica institerit pro declaratione nullitatis matrimonii, quae lata fuit , causa accurate discnssa, die et anno supradictis.

(1) Dnm haec intnlit cl. Avanzini, respexit certe ad primnm corollarinm, qno puellam insciam proclamavcrat. Si enim puella animadverteret ad quod fraudes

« ÖncekiDevam »