Sayfadaki görseller
PDF
ePub

,''Niling in de citud de som butui tipi XVIII. Fortsetung der Rede. Erörterung der für die Einführung des I kv

Laienkelches vorgebradten Gründe.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

43. Superest, quod tertio, proposuimus, nempe, respondere ad argumenta adducta ad probandum, quod expediat cum aliquibus gentibus sub aliquibus conditionibus dispensare, ut possint uti calice; quod cum Dei gratia faciemus.

44. Primo, ergo ducunt argumenta ad çoncedendum çalicem a Dei misericordia: ille enim peccatorem praevenit, et ut pius pater ad prodigi filii collum corruit eumque osculatur annuloque donat et veste et vitulum saginatum edendum ei praebet; ipse etiam Christus, ut bonus pastor, non expectat, ut ovis perdita redeat, sed, relictis nonaginta novem in deserto, quaerit, eam et super humeros portans ). deducit ad ovile; expandit quoqne manus suas tota die ad populum non credentem sed-contradicentem sibi; ergo et nos debemus imitari divinam misericordiam et praevenire hos populos ipso calice, ut ita invitati) resipiscant.

45. Solvitur hoc argumentum, quia magis imitamur misericordiam divinam non, concedendo calicem quam concedendo. Dei enim misericordia, in quibusdam *) praevenit peccatores; quaedam etiam nonnisi sanctis concedit, et aliis non, quia si illa concederet illis, nocerent. Veluti verbi gratia praevenit peccatorem tangendo cor ejus, ut convertatur, concedendo ei sacramentum baptismi vel poenitentiae, et per ea primam gratiam elargiendo. Ceterum gratiam, quae confertur in sacramento confirmationis vel communionis vel matrimonii vel ordinis, non concedit peccatoribus impoenitentibus, nec vult eos adire ipsa sacramenta, quia ad judicium suum illa sumerent, indispositi. Ita etiam ecclesia imitans, Dei misericordiam praevenit haereticos orando et gemendo pro illis, docendo et hortando illos, et ubi opus est etiam increpando, et puniendo, ut resipiscant, praebendo etiam eis bonum exemplum. Ceterum ex eadem misericordia negat eis calicem, quia, ut superius vidimus, male dispositi sunt ad alteram vel utramque speciem suscipiendam, et potius eis noceret quam prodesset.

46. Et licet Dominus clamet ad populum contradicentem, interim tamen, dum contradicit, non infundit illi gratiam, sicut nec eam Paylo infudit, donec destitit a contradictione dicens: Domine, quid me vis facere?

Nec pater ille prodigi dedisset illi vitulum saginatum, si oblitus osculi, amplexus, annuli et stolae primae, videns vitulum, prae superbia 'noluisset edere, quod vitulo deesset nescio quid condimenti, quod

[ocr errors]
[ocr errors]

3) M. trinitati (!).

4) R. ponens.
9) R. quosdam.

1

[ocr errors]

ipse prodigus sibi finxisset necessarium. Meruisset enim procul dubio,
si ita faceret, ut expoliatus paterna gratia et annulo et veste relega-
retur ad porcos pascendos, et aeorum nsiliquas edendas. Ita , quia ii de-
spiciunt Christum Dominum sub altera specie eo quod non detur eis
species 'vini, merentur utraque specie privari.'s big
Ovis quoque i

illa;
a; 'si non sineret se manibus et pedibus capi et su-

niteretur, ut acciperetur per caudam, mereretur derelinqui, ut isti merentur, qui nolunt a Deo per humeros tolli. sed importune" et obstinate cibari let trahi per panemi vivum, Püt pater aeternus per ecclesiam eis porrigit, sed ut ipsi haeretice vel pueriliter cupiunt.

.;:47. Secundum'a rgumentum ab ecclesiae misericors dia: Illa enim, ut mater misericors, Graecis, quoties uniti sunt latinis, reliquit ritumi communicandi sub'l utraque cum aliis ritibus ; tempore etiam Theodosii dedit Novatianis templa intra Constantinopolim; tempore etiam Augustini offerebat praedia Donatistis, ut ad ecclesiam ve nirent; ob haeresim etiam tempore Leonis primi pontificis maximi dedit calicem; Vietor etiam papa reprehensus est, quod assensus fuerit Tessareskaidekaditis '), ut ritu judaico pascha celebrarent; Chrysostomus etiam cantu (catholico cantum superavit haereticum, et ita nos possemus errorem circa calicem calice curare, Basileenses etiam calicem contesserunt, iet-concluserunt-concedendum ideo quod nulla alia esset spes, quae nulla superest modo;. Paulus etiam tertius concessit facultatem concedendi calicem ; quae omnia facta sunt 'ex fecclesiae misericordia, qua cupiebat lapsos reducere, ne sibi dicatur, quod per Ezechielem ait Dominus: Quod infirmum fuit, non consolidastis, et quod aegrotum, non sañastis, quodaconfractum est, non alligastis, et quod abjectum est, non reduxistis, et quod perierat, non quaesistis.142) 1114ibinin bundan ilgi

951148, Uti ad haect respondeatur: longe diversum est nostrum nego tium a propositis 19et ideo concessiones ibi factae non convincunt cam licis concessionem.q. des 14 - lli ofwenu un pihvis pills and chain ji x Nam si Graecis concessus est, recte fuit concessus, quial erat ritus, quem licite a majoribus suis acceperunt ;set" continuo absque prohibitione servarunt: 1 Ištis autem et eorum majoribus abolitus erat usus cam licis, primo ipsa consuetudine et deinde lege. Ideonon licet illis vel absque-lidentia cutí calice zwel licentiam proterver petere. In Graecis autem nulla fuit in hoe protervia , ji sodi simpliciter utebantur ritu 'suom rum majórum. Flót sícut peccarent 8). Grabci protérve et seditiose relinquentes calicem, ut specie panis uterentur, discedendo a suis majoribus,

tilla Gimnutiv ili too-hnb igogor elli 16

) Bgloroben. Vw 1706 Note 3.61M, hat these de calicis-usuaIn Raift fwapan dieser Stelle eine unklare Correcturi vaber, mit Spuren der fralten

richtigen Lesart. Beide alten Abschreiber verstanden das Wort nicht. 2) Ezech. XXXIY ,

.38380 3) M. peccarunt.

01

[ocr errors]

1

[ocr errors]

1

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

ita peccant isti spccidentalegi recederdorabi (altera' 'specie'suis inajoribus consueta, ut calice utantur.

TV101204 til ums:J2J334 *** 49. Concessiones etiam praediorum, vel etiam femplorum, non sunt and rem; quia aliud est dare temporalix peccátoribus i'et promitteretek templa haeretico *), aliud eucharistiam 'dateindigno!!! Nilis etiam offerebantur praedia; at non illa quasi per vim exigebant, fut isti exigunt communionem et aliter non communicant.'a..r grijan) •ffty F, F11 sli Praeceptum etiam usus calicis a Leonė přímo factam in argüentes militat. I Quia enim Manichaei utebantur communione sub altera, ad stabiliendum suumi errorem;" quo l'asserebant corpus Christi phantastis enmi et exsangue, interdixit communionem, qua libenter utebantur hae_ retici, et praecepit- usum calicis. . Ideo , quia listi nund errant circa nsum calicis, si esset in usu," vétari potuisset, et usus alterius 'speciei praecipi. i 1

ir bu IT Exemplum etiam dê cantu catholicorum, quo pulsus est' cantus Arianorum nihil ad rem calicis, quia cantus ibi catholicorum omnino contrarius erat' cantui Arianorum.". "Illi enim' cantabant filium similem patri, et non consubstantialem , catholici contra consubstantialem -påtri, et ita contraria contrariis enrabant. 1: Ex quo non conficitur, quod errores calicis eodem calice, et non contrario curari debeant, hoc est simile simili contra medicinae regulas: ' }} *** Victor etiam ex zelo fuit réprehensus ab aliis, sed 'er zelo non secundum scientiam! Et ideo ejus sententia obtinuit contra illos judaizantes, et confirmata est postea per 'magnam synodum Nicaenam."

Ad exemplum quoque Basileensis concilii et Pauli tertii, concedentium calicem, respondetur per id, quod nostrates habent in proverbio. Dicunt enim, quod, ubi quis primo decipitur, culpa est solius decipientis , ubi vero secundo, culpa est' utriusque, decipientis et decepti,'' ubi vero tertio, est solius decepti. 'il bo.

50. Quia ergo ecclesia in his, quae facti sunt, errare potest, et tempus in 0s 9) docuit, quod semel et bis no profuit'ista' eoncessio; non debemus illam tertio tena tare, praesertim quum neque ex parte concedentium neque eorum, pro quibus conceditur, neque' eorum, per quos pétitnr, sint'nova e causa e, ob qua s d'e b'e a'mus majorem, quam olim, fructum sperare.

[ocr errors]
[ocr errors]

η

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

51. Tertio argumentantur ab ecclesiae sapientia, antiquitate et potestate. Ajunt enim: , Ecclesiam primitivam, quae antiquior et sapientior et melior erat, usam esse utraque specie; ergo

1) R. permittere. 8) M. nunc.

*) R. haeretica, . *11111

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

11

1

[ocr errors]

nastra debet illam imitarij praesertim quum eandem, quam illa, habeati potestatem in his positivis.

immtugt 900B, JIL JOnung Jan 52. Respondeo, non esse dubium, quin eeclesia primitiva praedita fuerit, majori charitate, et consequenter majori sapientia coelesti, quae charitatem comitatux , quam nostra. i Nihilominus i tamen, ut contiągiti minus sapientem in aliquo melius -sapere, quam alium absolute sapien. tiorem, et ut contingit, miņus perfectum hominem vitare aliquem levom errorem, quem melior non vitat, ita etiam ecclesia nostra in nonnullis statutis non est quod in videat primitivae, quia Deus media experientia docet illam quaedam, observare et ordinare, quae non observavit nec. ordinavit primitiva. In illa enim, ut Ambrosius j ait , omnes ministri passim et ubique poterant docere et!), baptizare, postea autem distinctae, sunt jurisdictiones , et prohibitam fuit, ne quis mitteret falcem in messem alienam, quod est ordinatius et sapientiae, cujus est ordinare, magis consentaneum. Similiter etiam Basilius ait de, ritibus Gregorii episcopi Caesareae , Cappadociae, ; quod erant in illis quaedam minus congrua propter ruditatem temporum. Ita ergo potuit esse frequentior usus utriusque speciei, Ex quo, quia processu temporiș secata sunt inconvenientia,, merito moderna, ecclesia illum vetavit, et proieo substituit commodiorem; praesertim quia in primitiva ecclesia, nbi regnavit charitas et Dei metus et reverentia, et ubi quotidie subibant, mar, tyria, conveniebat usus sanguinis, quem cum majori, reverentia tractabant, et commonebantur ad sanguinis effusionem; nụne autem quum nec martyrią meremur, nec apti sumus ad sanguinem reverenter set caute tractandum, ob defectum amoris , et timoris Dei, magis convenit nobis usus alterius speciei. -

4:53. Non valet igitur ista consequentia; Hic est ritus antiquior, ergo nobis commodior. Immo hoc ipso, quod antiquior est aliquis ris tus, si ex consuetudine lege probata alius ritus accipitur, hoe ipso in dicatur ) ille prior antiquatus et minime tempori conveniens. Quod verum esset, ubi daremus, usum caļicis antiquiorem fuisse usu alterius; quod tamen non est necessarium concedere, quia ab ipsa primitiva ecclesia coepit, uterque ritus, nt supra ostensum est.

54, Quarto argument a n tur, a patrym gestis. Quos si ecclesia imitari vult, ajunt, porrecturam esse calicem; inter patres, enim Moyses ob duritiam cordis praebuit Judaeis libellum repudii, conces, sit quoque usuram; Apostoli etiam concesserunt legalia Judaeis et etiam gentibus, eosque (ut ajunt) communicabant, licet putarent, se legalibus justificari, ut Galatae et alii, de quibus fit mentio Act. 15.; Johannes etiam 'evangelista intelligens, juvenem quendam a se conversum et episcopi curae commissum' retrocessissé et maximum praedonem

1

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

factum, conscendens equum cursu insecutus est cum, et ei pollicitus veniam eum tandem reduxit; praelati quoque absolvere possunt et debent ab excommunicatione etiam invitos ne pereant; ergo eodem modo ecclesia relaxare debet calicem (?) et condescendere istorum duritiae, et etiam invitis succurrere', imitando medicos, qui morituris, de quibus nulla spes est, omnia concedunt, praesertim quum viderit, duritiam in negando calicem hactenus eis non profuisse. --

55. Respondetur, argumenta ista nihil probare.

Moyses enim, quia legislator erat, et lex debet esse proportionata suscipienti, quia Judaei ob duritiam cordis non paruissent legi prohibenti repudium vel omnem usuram, praesertim quia assueti erant moribus gentium, qui etiam sine libello repudiabant et ušuram á suis capiebant, restrinxit idem Moyses hos abušus in "Judaeo, jubens, 'nt si repudiaret, daret libellum repudii, si ustiram acciperet, eam non a fratre sed ab alieno acciperet. "Non prohibuit autem omnino repudium vel usuram, quia infirmi non tulissent illam legem.' Casas autem noster longe diversus est, quia his' non datur lex nova eis intolerabilis de úsu alterius speciei, sed prohibetur, ne ab antiqua sibique proportionata, et quam quiete ac pacifice' olim servarunt, velint absque causa recedere. Longe autem differunt initio ferre legem populó proportionatam et tolerabilem, quod Moyses fecit, et jam susceptam et proportionatam sine causa relaxare, quod isti jam petunt.

56. Apostoli quoque non ') relaxárunt Judaeis legem, ad quam observandam tenerentur. Sed ne subita mutatione scandalizarentur, permiserunt eis, ut uterentur legibus sibi ?) antiquis ad tempus; sed ita uterentur, ut non putarent, se illis justificari, sed per fidem Jesu Christi; hoc enim docebant Apostoli' Judaeos, qui baptizandi erant, in ipso limite catechismi, ut ex Actibus apostolorum constat. Adeo quum quidam ex pharisaeis docuissent fratres: „Nisi circumcidamini, Christus vobis non proderit“ 3), statim itum est per Apostolos obviam huic doctrinae tamquam haereticae, ut ex Act, 15. constat. Paulus quoque dixit Galatis: „A Christo excidistis, qui in lege justificamini“ 4).

Ideo falsum est, quod Apostoli concesserunt communionem manentibus in hac haeresi. Sicut est falsum (quod quidam dicebant, scilicet,) hominibus dandum esse calicem, licet errent vel dubitent circa usum alterius speciei; talibus enim non est danda communio, quia non debet porrigi mysterium fidei his, qui fide carent' vel de ea disputant. Et licet Apostoli Act. 15. videantur onerasse gentes, jubendo, ut abstinerent a suffocato et sanguine, ne Judaei scandalizarentur, non tamen

[ocr errors]
[ocr errors]

>

1) Non fehlt in M. 9) Sibi fehlt ebenda. 3) Cf. Act. XV, 2; Galat. V, 2. 4) Gal. V, 4. Evacuati estis Christo, in justificamini:

gratia excidistis,

« ÖncekiDevam »