Akleden Kalpler

İnsan çok şey bildiği hâlde neden daha adil, daha merhametli ve daha mütevazı olamaz? Bilgi hangi noktada idrake, söz hangi şartlarda ahlâka, akıl ne zaman vicdana dönüşür?

Akleden Kalpler, bilginin hızla çoğaldığı fakat insanın öğrendiklerinin önünde yeterince duramadığı bir çağda; akıl ile kalp, düşünce ile ahlâk, hakikat ile merhamet arasındaki kopuşu sorgulayan güçlü bir düşünce ve iç muhasebe kitabıdır.

Muhammed Rıdvan Sadıkoğlu bu eserde, yalnızca çağın gürültüsünü ve modern insanın anlam krizini teşhis etmekle yetinmiyor; okuru kendi kelimelerinin, hükümlerinin, aidiyetlerinin ve hayatında karşılığı bulunmayan büyük iddialarının önünde durmaya çağırıyor. Çünkü insan, başkalarının yanlışlarını kolaylıkla görebilir; asıl mesele, kendi haklılık duygusunun ardında büyüyen körlüğü fark edebilmektir.

Kitap boyunca bilginin nasıl üstünlük aracına dönüştüğü, büyük kavramların nasıl içinin boşaltıldığı, sözün sorumluluktan, kalemin vicdandan ve inancın ahlâktan koparıldığında nasıl yaralayıcı hâle geldiği ele alınıyor. Kelimenin namusu, kitabın haysiyeti, tarih şuuru, medeniyet hafızası, şehirlerin kaybettiği ruh, vatan sevgisinin ahlâkî karşılığı, kök, emanet ve fanilik; aynı düşünsel yürüyüşün birbirini tamamlayan durakları olarak işleniyor.

Buradaki “akleden kalp”, aklı dışlayan duygusal bir teslimiyetin ya da duyguyu küçümseyen soğuk bir zihnin adı değildir. Akleden kalp; bilgiyi kibirden, inancı tahakkümden, sözü gösterişten ve merhameti üstünlük arzusundan koruyabilen diri bir vicdandır.

Akleden Kalpler, okura hazır cevaplar vermekten çok, kolay cevapların örttüğü ağır soruları yeniden hatırlatıyor. İnsanı yalnızca daha fazla bilmeye değil, bildiklerinin altında mahcup olmaya; yalnızca doğruyu söylemeye değil, doğrunun bedelini hayatıyla taşımaya; yalnızca geçmişi hatırlamaya değil, geçmişin bugüne yüklediği sorumluluğu üstlenmeye davet ediyor.

Çünkü hakikate yaklaşmak, onu güçlü cümlelerle savunmaktan önce, insanın kendisini hakikatin terbiyesine emanet edebilmesiyle mümkündür.