Irk Bitig mi Iraq Bitig mi?

IRK BİTİG ya da diğer adıyla IRAQ BİTİG, Çin'in Dunhuang şehri civarında yer alan Bin Buda Mağaraları'nda bulunan, 9. veya 10. yüzyıla ait olduğu tahmin edilen bir Uygur el yazmasıdır.

Toplam 67 bölümden oluşan yazmanın bölümleri Vilhelm Thomsen ve Kâzım Mirşan tarafından okunmuş ve günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Fakat toplam 31 bölüm benzer okumalar içerirken geriye kalan 36 bölümün çevirileri faklı anlamlar içermektedir. Bu da “Hangi okuma daha doğru?” sorusunun sorulmasına neden olmaktadır.

IRK BİTİG ya da diğer adıyla IRAQ BİTİG el yazmasını konu alan kitabımız beş bölümden oluşmaktadır. 1. BÖLÜM, Vilhelm Thomsen’ın ve Kâzım Mirşan’ın okuma ve yorumlarının karşılaştırmalarını ve bu okumaların Türk tarihinde bir karşılığı olup olmadığının sorgulamasını içeriyor. 2. BÖLÜM, Uygur el yazmasının sayfa başlarında bulunan daireciklerin ne anlama geldiği hakkındaki bulgularımızı ve bu bulgulara ulaşmak için kullandığımız metotları içeriyor. 3. BÖLÜM, Thomsen ve Mirşan’ın birbirine yakın olan okumalarının karşılaştırılmasını, 4. BÖLÜM, Thomsen ve Mirşan’ın birbirinden farklı olan okumalarının karşılaştırılmasını, 5. BÖLÜM ise, Kâzım Mirşan’ın okuma ve yorumlarının büyük resmi oluşturabilmemize olan katkıları ve bu katkılarla ortaya çıkardığımız büyük resmi içeriyor.

Amacımız, hangi bilim insanının doğru okuduğunu kanıtlamaya çalışmak değil, bu iki çeviriyi inceleyerek Erken Türk Tarihi hakkında doğru bilgiler elde edebilme çabasıdır.