Sayfadaki görseller
PDF
ePub

quorsum tendant, ignorare nemo potest, qui locum Evangelii Johan. cap. IV. ver. 20. legerit, ab Origene ita explicatum : "Agnoscenda® est Samaritanorum cum Judæis differentia de loco, quem illi rebantur sanctum. Nam Samaritani montem sanctum existimantes eum qui vocatur Garizim, Deum ibi adorabant: cujus meminit Moses in Deuteronomio. Judæi autem Sion montem divinum esse rati, propriumque Dei illum rentur esse locum, electum a patre universorum : et hanc ob causam dicunt in ipso ædificatum fuisse templum a Salomone, omnemque Leviticum sacerdotalemque cultum illic perfici. Quas suspiciones utraque gens sequens, existimavit patres in hoc vel illo monte adorasse Deum.”

De utraque vero hac tantum, Græca et Samaritana, editione in epistolio meo ad D. Bootium mentem meam ego significaveram : quod facere mihi liberum erat, etiamsi Criticam tuam nunquam vidissem. Sed si in ea tu docuisses (quod scripserat ad me quam ego invenio) “ ex Samariticis et Græcis tūv Septuaginta codicibus varias Hebraici textus lectiones non minus veras et certas posse colligi, quam quæ hodie in nostris Hebraicis legantur bibliis :" non potui non dicere, ad pervertendum Spiritus Sancti in mille Scripturæ locis germanum sensum (de regula enim fidei hic non loquor; secundum cujus analogiam Christi Ecclesia, quantumvis alias corruptissima bibliorum translatione usa, salutarem Dei cognitionem et conservavit integram, et in æternum est conservatura) viam ea ratione aperiri longe periculosissimam; quam qui primus obstruere conaretur, a non ingrata posteritate magnam initurus fuisset gratiam.

Quid ego olim de sacra critica scribere proposuerim, communi nostro amico Guilielmo Eyrio vel perspectum' satis non fuit, vel minus aperte explicatum : quid vero ipse hac de re tota commentari instituerit, ex epistola ipsius ante annos quadraginta quinque ad me data, quam ob argumenti cognationem subjiciendam hic putavi, poteris intelligere. Qua perlecta, quam longe alius Eyrius ille fuerit qui ad te ab eo qui ad me scripsit facile animadvertes. Ad me

In Johan. tom. 13.

Critic. sacr. pag. 632.

[ocr errors]

quod attinet: sententia mea hæc perpetua fuit. Hebræ.
um Veteris Testamenti codicem scribarum erroribus non
minus esse obnoxium, quam Novi codicem et libros omnes
alios: sed ad errores illos dignoscendos et corrigendos
peculiare hic nobis suppeditavisse subsidium tantopere ab
omnibus prædicatam Masoretharum industriam. Ex qui-
busdam veterum interpretationibus excerpi aliquas posse
variantes textus Hebraici lectiones : ex vulgata Græca
versione, et editione Samaritana, nullas. In variantibus
lectionibus, magnam antiquitatis exemplarium unde eæ
sunt desumptæ rationem esse habendam : et ubi ea qui-
bus antiquiores interpretes sunt usi cum hodie recepta
Hebraici textus lectione consentiunt, non esse eam eo no-
mine sollicitandam, quod posteriorum vel interpretum vel
aliorum etiam, Hebraicorum exemplarium lectio ab ea
discrepet. Denique, ubi cætera omnia reperiuntur paria,
ad illum tuum recurrendum esse canonem : ut ex varianti-
bus lectionibus ea præferatur, quæ sensum parit commo-
diorem, atque consequentibus et antecedentibus magis co-
hærentem.

Ita Genes. cap. XI. ver. 26. ubi Syra paraphrasis Tharæ
ante maidotoiav annos septuaginta quinque tribuit: quum
ea antiquiores editiones, Græca et Samaritana, cum hodi-
erna Hebraica septuaginta tantum habeant; recentiore ex-
emplari Syrum interpretem usum fuisse colligo, ex quo an-
tiquiori textus nostri Hebraici lectioni nullum fieri possit
præjudicium. Etsi enim codices illi Græci et Samaritani ab
Hebraicis nostris dissentientes, dubiam lectionem non red-
dant; quia Græco illi Judæo ex Gentium contemptu (ut
dictum est) Samaritano alteri ex Judæorum odio, quod
Hebraici habebant codices repræsentare non libuit: ubi
consentiunt tamen, et eodem quo nos modo etiam ipsos
egisse constat, de receptæ lectionis antiquitate non con-
temnendum ferunt illi testimonium. Et ubi in ipsis He-
braicis exemplaribus diversæ occurrunt lectiones; ad ea-
rum antiquitatem discernendam plurimum conducit et cum
hisce editionibus et cum aliis veterum sive translationibus
sive paraphrasibus consimilis facta collatio.

په

Sed de Criteriis illis jam non agitur, quibus variantium textus Hebraici lectionum discriminari possit vel præstantia vel antiquitas : unde petendæ illæ sint, quantumque vel augendæ vel minuendæ, tota inter nos vertitur quæstio. In qua tractanda, si occurrent aliqua quæ minus tibi arrideant; da, quæso, libertati huic meæ veniam, et ab homine nominis et honoris tui (ut ex animo antea ad te scripsi) studiosissimo profecta ea omnia esse cogita. Vale.

VOL. VII.

RR

GUILIELMI EYRII

AD

USSERIUM EPISTOLA.

« ÖncekiDevam »