Sayfadaki görseller
PDF
ePub

Soo is 'e versochte recolement notoirlyck nyet gefundeert.

Cum rationes semel in debila forma reddilas, nisi de manifesto errore constiterit, retractari aut revideri juris ralio non patialur.

Behalven dat het directelyck strydt jegens die goede ordre ende ancthoriteyt vande regieringe, ende oock is van quade consequentie voor alle princen ende republycquen, dat de magistraet ende gemeente van eene stadt 't recolement vande reeckeningen van een geheel lantschap, byde hooge overicheyt eens wettelyck ende wel gehoort ende gesloten synde , hun pogen te intromitteren.

Edoch omme te verthonen , dat daerinne nyet anders als oprechtelycken is geprocedeert, verclaeren de heeren staten, te mogen lyden, dat deselve reckeningen werden gestelt in handen van uwe G. G., Ho. Mog. Excell. ende E. E., omme deselve by heure E. gecommitteerden gevisiteert te worden.

Daer mede alle die pretensien vande magistraet ende gemeente syn cesseerende.

Belangende die ordre ende forme vande besoignes, by't collegie vande gedeputeerde vande staten 's lants van Utrecht gebruyct, seggen de heeren staten, dat die dagelicxe voorvallende saecken geen vertreck en lyden, maer dat daerop by provisie , byde gedeputeerden geresolveert ende ordre gestelt moet worden.

Sulcx dat het tot ondienst vanden lande soude strecken, daerinne eenige veranderinge te doen.

Op 't sevende werdt geseydt, terwyle nyet bevonden en wordt, dat yemanden provens ofte geestelicke goederen genietende, by eenige ordonnancien, contracten ofte privilegien vande bedieninge vande weerlicke officien van schoutampten, maerschalckampten" ofte diergelycke werden gesecludeert, dat consequentelyck deselve verstaen moeten worden, daertoe capabel ende admissibel te wesen.

Merckelyck soo het soude strecken tot groot ondienst vanden lande ende nadeel vande vyff collegien binnen Utrecht, dat men d’selve soude willen uytsluyten van alle weerlicke ampten ende officien, lot bedieninge vande welckc sy tot noch toe indifferenter als andere ondersaten vanden lande gebruyckt syn geweest.

Daerinne syluyden te meer behooren te continueeren, deur dyen dat sy, by het obtineren van haer prebenden gehonden syn, vcrclaringe te doen, of sy den lande met geleertheyt oste wapenen sullen hebben te dienen.

Sulcă dat sy haer geexerceert hebbende ende gequalificeert synde, omme den lande te mogen dienen, divertoe geadmitteert behooren te worden. Nopende het vir seggen de heeren slaten, dat in 't vergeven vanden ampten, aldaer ge

' roert, principalick wert geleih op de qualificatie, bequaemheyt ende meriten vande personen, die met deselve ampten ofte officien worden voorsien.

Ende wat aengaet den schout der stadt Utrecht, compt in consideratie, dat 't vergeven yan't selve ampt alıyt heeft gecompeteert den heer vanden lande.

Den welcken oock altyt inde possessie geweest is 't selve, so dickwils het vaceert, te confereren.

Sonder dat die vande magistraet sullen connen verthonen tot het vergeven van 't selve schoutampt eenige gerechticheyt gehadt ofte geëxerceert te hebben.

Sulcx dat den schout hem heeft te reguleeren na de instructie, byde heeren staten gegeven.

Op't xo, xro ende XII° seggen de heeren stalen , dat men overal discretie behoort te dragen op yeders moeyten, lasten ende arbeyt, ende dat men regardt heeft te nemen, van wat nature ende importantie die officien, aldaer geroert, souden mogen wesen, omme daerinne te doen, soo als men tot dienste vanden lande betynden sal te behoren.

Waeromnie dan geconsidereert, dat wt 't geene voorsz, is, lichtelick afgemeten can worden,

[ocr errors]

dat het versochte redressement vande voorsz. poíncien alleenlyck is color quaesitus, ende dat onder den deckmantel vandien wordt gemachineert de regieringe vande heeren staten, ende des gemene Jants tractaten te renverseeren ende een nieuwicheyt in te voeren.

Dat de voorsz; nieuwe magistraet ende gemeente, omme tot 't selve voornemen te comen, sodanige wegen van feyten hebben aengewendt, dat de Ho. Mog. heeren staten generael beweecht syn geweest, do saecke selfs byder handt te nemen ende by authoriteyt le doen rechten;

Als considererende dat den staet ende welstandt vande geunieerde Nederlanden, daeraen ten hoochsten was gelegen.

Soo hebben de heeren staten geraetsaem ende hooch nodich bevonden, hun aen uwe G.G., Ho. Mog., Syne Excell. ende E. E. te adresseren, ten eynde deselve believe ordre te stellen omme de authoriteyt vande regieringe vanden lande gestabilieert ende gemaiocteneert, de feytelycke attentaten ende machinatien gerepareert, ende voor den toecommenden tyt soodanige ordre gestelt te worden, dat men gelycke inconvenienten als dese voortsaen nyet meer en is onderworpen, ende dat by sulcke middelen als uwe G. G., Ho. Mog. , Syne Excell. ende E. E. bevynden sullen daertoe dienlyk ende suffisant te wesen.

[ocr errors]
[ocr errors]

De Ho. Mog. heeren Staten Generael aen den Magi

stract der stadt van Utrecht, 24 Apr. Edele, Erentfeste, Eersame, wyse voorsienige, seer discrete goede vrunden. Wy hebben uyt uwen brief vanden xxiiideser ongeerne verstaen , dat jegens den rechten sin ende meeninghe vande handelinge, tot Jutphaes gemaeckt, eenige indracht aldaer soude geschiet syn. Want naerdyen die expeditie voor de stadt Utrecht ende by gevolch de voorsz. bandelinge aengegaen is, omme dieselve stadt, eensamentlick die regierders, goede burgers ende inwoonderen vandyen, uyt een dangereuse ende schadelycke gewapende populaire factie ende confusie (volgende uwe eygen verclaeringe soo wel als door hare gedeputeerden tot verscheyden reysen gedaen) die uyterste ruine vande stadt dreygende , te brengen in welstant, ruste, eenia cheyt, ordre ende verseeckeringe, ende wy wel versekert syn , dat Syne Excell prince Hendriek als generael, den welgeboren heere grave Ernst van Nassau, veltmaerschalk ende gecommitteert tot het provisioneel commandement binnen de stadt Utrecht, gelyck oick die heeren raeden van state ende die heeren staten van Utrecht, alle haere 'actien ten selven eynde gedirigeert hebben , ende voirder te dirigeeren gemeent ende gelast syn; Soo is onse scer vruntlicke ende ernstige vermaeninge ende begeerte , dat met nalaetinge van alle passien ende diffidentien, dieselve actien daer nae beduyt ende uytgeleyt worden, sonder met woorden ofte geschriften te gebruycken ofte voor te stellen termen ofte exempelen, die nyet ten yoorsz. eynde maer veeleer toi verbitteringe ende soeckinge van nyeuwe misverstanden soude mogen genonien worden, ten genen (!) ghyl. begeert lyt geprefigeert te hebben, tot doorsien vande poincten differentiael wy hebben goetgevonden , dat 't selve metten eersten byde

i hant genomen werde, ende daertoe den dach geprefigeert van Maendach eerstcommende in acht daegen. Op't voirder inhouden vande voorsz. brief en kunnen wy uluyden nyet bergen, dat van het begin van dese leste gepractiseerde alteratie ende beroerte aldaer, by alle oprechte claersiende liefhebbers der vereenichde landen gemerckt ende geoordeelt is, deselve gegront geweest te syn op gelyck fundament, ende by deselve ofte gelycke geesten gedreven, die inden jacre xv* Lxxxvi ende eenige jaeren gestadelyck daernae, de stadt ende provincie

[ocr errors]

van Utrecht, soo in steden als dorpen, in d'uyterste desolatie, die regieringe vandien in vreempdelinger gesach stelden, ende den geheelen staet vande vereenichde landen sochten te subverteeren , sapperende ende minerende die fundementen van die regieringe der vereenichde landen , ende trachtende soo wel in deselve in 't generael als particulier schadelycke nyewicheden inne te voeren, gelyck veelen van ulayden zeer wel is bekent, als hebbende selfs het redres vandien mede helpen vorderen. Uye het voorsz. vorder inhouden yan uwer E. brief werden wy gesterckt in't selve gevoelen , alsoe daerby gepoocht wordt een ander forme van convocatie deser vergaderinge te maecken, als de wettelycke, ende van Godt den Heere almachtich met soo groote genade gesegende, gelyck alle de werelt kennelyck is, ende voirts getracht wordt, 't gene tot behoudenisse vande publycque authoriteyt in veel moderater formie als die gelegenheit ende waere geschiedenisse vereyschie, ordentelyck den provincien aengeschreven is, te doen supprimeeren. Wy versoucken ende vermaenen uluyden in 't generael ende alle vrome lyefhebbers des gelyefden vaderlandts in 't particulier, den autheurs ende voorstelders der voorsz. nyewicheden, niet te geloven ofte toelestaen, maer voor seker te houden , dat deselve, weetens oft onweetens, nae der landen onderganck loopen, ende weetende, dat alle vroome Iyefhebbers 't selve begeren voor te commen, vertrouwen wy, dat d’selve dese onse waerschouwinge ten beste sal verstaen, ende de saecken daer nae beleyden,

bid. dende Godt den Heere almachtich, UL. Edele elc. Actum den xxiv. Aprilis 1610. .

3

[ocr errors]

is

Missive van de Staten Generael der vereenigde Neder.

landen aan de Magistraet der stadt Utrecht, 27 Apr. Edele, eersame, vrome ende zeer discrete goede vrunden. Wy hadden wel gemeent (beantwoordende UL. brief vanden xII. deses, slilo antiquo), dat den raet van stato noch voor sekeren tyt tot Utrecht soude hebben gebleven, ende vonden daerom goet (mette selve occasie) oyck aen haer E. te schryven ende deselve te lasten by U L. het committeeren ende herwaerts senden van haere gedeputeerden tegens den bestempden dach van Maendage naestcomende te voerderen , gelyck U L. uytte byliggende copie van onsen brief aen haer Ed. sullen verstaen, maer alsoo haer E. op het afgaen yanden brief inden Hage syn aengecommen, denselven' opgehouden, ende zynde des anderen daechs oyck alhier aengelanght die gecommitteerde vande heeren staten van Utrecht, diewelcke seer urgeren ende daerop aen houden dat de saecken van Utrecht byder handt genomen ende daervan een eynde gemaeckt soude worden, hebben dienelych geacht U L, te doen dese rencharge, begerende ernstelyck, dat deselve niet en willen "laeten haere gedeputeerde in conformité van onse voorgaende, tegen den voorsz. dach precis alhier te senden, diewyle de besoigne ende die voorsz. gecommitteerde vande heeren staten van Utrecht daernae opgehouden sullen worden, niet hebbende UL. willen onthouden , dat die heeren staten van Utrecht tot Woerden hebben geproponeert ende voor differentiale poincten van haerder syden ons ende U L, gedeputeerde voorgestelt, ende daernae alhier doen, reïtereren, gelyck deselve gedeputeerde alsdoen is verclaert, daerop dat haer E. gecommitteerde alsnu wederom urgeren, te weten, yerst, dat het gepasseerde binnen Utrecht geduerende die emotien gerepareert, ende dat voir het tweede poinct ordre opte verseeckeringe vande stadt, ende dat van gelycke voor het toecommende niet meer en sal geschieden metten aencleven vandien, genomen ende gestelt soude worden, tot ruste, vrede ende eenicheyt vande stadt ende de goede borgeren derselver. Hiermede etc. Uytten Hage den XXVII. Aprilis 1610.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Schryven van Syne Excel. Graeff Ernst Casimir, aen

de Ho. Mog. heeren Staten Generael, 29 Apr.

[ocr errors]

Hoghe Mogende Heeren. Alsoe ick ghisteren avout gantz laet verstaen hadde, dat de magistraet van Utrecht voorgenomen hadde eenighe van haerlieden aen alle steden van Hollanr aff te vaerdigen, om dieselve te bewegen, dat sie haere gedeputeerden inden Haghe , om voor die stadt Utrecht te intercedeeren wilden senden, soo hebbe ick niet walaten wil len, om den gront van dit haer voornemen wel te verstaen, ende uwe Ho. Mog. daervan te adviseeren, de borgermeesters desen morgen by my te ontbieden, ende haerl. ernstelyck te remonstreren, dat sulcke saecke niet alleen geheel contrarie u Ho. Mog. an sie laest gedanes schryven, maer oock mogelyck meerder misverstandt ende andere inconvenienten veroorsaecken soude, daerop sie my voor antwoordt gegeven, dat sie anders niet aen voorgemelle steden versoeken lieten , als wat hier le vooren die stadt van Amstelredamme, ende andere in sulcken gevalle om voor sie te intercedeeren aen heurlieden versocht hadden , ende dat het haerlieden meestendeel daerom te doen waere, dat volgens die resolutie van 1584 die neering sonderlick wat 't brauwen ende silverwerck aengaet, weder in die steden mochten gebracht worden, gelyck sulex die hollandische steden in train hadden , hetwelcke u Ho. Mog. niet onthouden connen, U Ho. Mog.,

Hoge Moghende heeren, hiermede in die heylige protectie des Almogenden bevelende. Uyt Utrecht den 29. Aprilis 1610.

Onderslont: U Ho. Mog. dienstwillige,

Geteeckent: ERNST CASIMIR Graeff zo NASSAU. D'opschrift: Hooge Mogende heeren, myne heeren die staten generael der vereenichde

Nederlanden,

[ocr errors]

Memorie, eigenhandig gestelt door den Secretaris der

Ed. Mo. h. Stalen van Ulrecht, Gillis de Ledenberch.

[ocr errors]

ende vergeven.

Te versoucken reparatie van al 't gheene gedaen is tegens de ordre ende gerechtich heyt vande staten, tot date vande commolie loe gebruyckt, voor soo veel ’t selve de capitulatie nyet en extrarieert.

Te weten, dat d'oude magistraet Victoris toccomende werde gerestitueert, in allen gevalle, dat by deselve de toecomende magistraet werde genomineert. Dat de contributien, sunderling 't gemael ende 'l halve huysgelt, wederom werde

verpacht · Dat inde staten contoiren werde gerestitueert, 't gene by die vande stadt staende dese trouble daerayt gelicht is.

Desgelycken oock de schade by 't landt ende de heeren staten ter oorsake van dese commotie geleden.

Dat goede sekere ordre ende remedie gestelt worde, tot mainctainement ende assurancie vande regieringe vanden lande ende die publicque authoriteyt, sulcx dat de Ho. Mog. heeren staten generael, Syn Excell. ende de heeren staten van Utrecht diergelycke inconvenienten als nu gevallen syn, nyet meer en syn te verwachten.

D'welck bestået inde restitutie vanden ouden magistraet, emmers dat byde selve genomineert werde tot de toecomende magistraet.

Dat opgerecht werde in plaets vande jegenwoordighe burgerwachte een bequaem schutterye van goede gequalificeerde, .... burgers, goede patriotten , geen muytmakers noch factionisten synde;

Dat aengenomen worden sekere compagnien waertgelders vyt de schamele burgerye, goede vrome luyden ende patriotten, oock geen muytınakers noch factionisten synde.

Die alle gehouden sullen wesen te sweren getronwicheyt aen de Ho. Mog. heeren staten generael, Synder Excell. ende heeren staten's lants van Utrecht, ende de magistraet der stadt Utrecht, ende beloven geen muyterye, oproericheyt ende diergelycke onbehoorlykheyden le sullen voornemen, maer deselve met raet ende daet ende alle haer), macht tegens te wesen ende te beletten, ten eynde de overicheyt behoorlyck, worde gerespecteert, de stadt ende 't landt, in rust, vrede, eenicheyt ende welstant gehouden ende gemainteneert worden.

Publicatie, by ende van weghen de heeren Raden

van Stale etc. Ghedaen binnen Utrecht op den

xxj1 May 1610, ouden styl (6). Den raet van state der vereenichde Nederlanden. Allen denghenen, dien desen sullen sien oft hooren lesen, saluyt.' Also wy den XIII. May lestleden naeden nieuwen styl, by openbare publicatie vermaent, ontboden ende gheordonneert hebben, allen ende een yeghelyck van wat staet , conditie oft qualiteyt sy syn, die tegen d'administratie der heeren stalen van Utrecht, ende de rekeninghen daer van ghedaen, in eenich poinct oft artickel waerschynlyck souden moghen weten yet by te brenghen ende te verihoonen, daerin 't lant, stadt ofte ghemeente soude eenichsins syn te cort ghedaen ende vernadeelt, dat sy 't telve vryelyck ende onbehaelt, aen ons souden hebben datelyck te commen verclaren, oft specifice by gbeschrifte te stellen, ende binnen acht daghen overgheven , ende dat binnen deselve acht daghen niemant hem en heeft ghepresenteert, als alleenlyck eerst Joncker Reynaert van Aeswyn, heere van Brakel etc., ende daernae d'heeren Dirck Canther ende Hendrick van Helsdingen, hebbende de voorsz. heere yan Brakel eenige poincten aen ons mondelinghe aenghegheven, die wy oock aldoen terstont duydelyck uyt zynen monde hebben doen in ghescbriste stellen, ende de voorsz. heeren Canther ende Helsdingen by gheschrifte onder heure eyghen handen ende teecken hebbende overghegheven diversche poincten tot vyerentseventich toe in getale, ende dat wy alle deselve poincten, ende elck vandien, d'een nae d'ander, punctuelick ende ernstelyck hebben overlesen, deursien ende rypelyck gheexamineert ende daerop, opgeslagen, naegesien ende oock wel ondersocht alle sulcke rekeninghen, bewy sen ende documenten, als daertoe noodich waren, mede oock noch tot contentement van een yegelyck andere rekeninghen doorsien ende gherecoleert ; Soo ist, dat wy hiermede verclaren, ende eenen yeghelycken willen kondich ende kennelyck ghemaeckt zyn, dat wy by allen ons voorsz. ernstich ondersouck ende besoigne, bevonden hebben, dat verscheyden derselver aenghegevene ende overghediende poincten zyn onwarachtich , eenighe buyten redene ende van quade ende ongefondeerde illatie oft ghevolgh, ende de resterende van gheene consideratie. Waerom wy imponerende allen ende een geghelycken een eeuwich geswygh, ende silentium. Verbieden ende interdiceren oock allen ende een yeghelyck, van wat staet,

[ocr errors]

(*) Cirecht, tij SAL, CR Roy, voor PIETER VORT, boek verk. op de plaets in den Gulien Engel, 1610, 4o.

« ÖncekiDevam »